UX là gì?

UX không chỉ là làm giao diện người dùng.

Người có UX tốt là người biết tư duy cho người khác, và cả cho chính mình.
Họ quan sát, thấu hiểu, và hành động một cách tự nhiên, không cần được yêu cầu.

Một ví dụ rất nhỏ nhưng nói lên rất nhiều:
Bạn đứng giữ cửa khi thấy có người phía sau sắp đi ra.

Bạn không cần biết người đó là ai.
Không cần lợi ích.
Không cần “xem mặt rồi mới giúp”.

Đó là UX.
Đó là khả năng quan sát + sự tử tế + phản xạ vì người khác.

Product là gì?

Nếu UX là hiểu người, thì Product là giải quyết vấn đề cho họ.

Người có tư duy Product tốt là người:

• Tập trung vào vấn đề, không sa vào hơn thua

• Không nói xấu, không dìm hàng, không lan truyền thông tin không kiểm chứng

• Không nói cho “hay”, mà nói để giải quyết

Trong một cuộc trò chuyện, họ thường nói về:

• Ý tưởng

• Giải pháp

• Cách làm

• Cách cải thiện

• Cách sống hiệu quả

Đơn giản vậy thôi.
Họ không tạo drama, họ tạo hướng đi.

Nhưng thị trường đang tìm gì?

Nhiều công ty hiện nay không thực sự tìm UX hay Product.

Họ đang tìm:

• Người đã “giải bài toán này rồi”

• Người có “kinh nghiệm đúng case đó”

• Người làm đúng quy trình, đúng công thức

Nghe có vẻ hợp lý. Nhưng thực ra có vấn đề:

• Nếu một người chưa giải được bài toán đó ở công ty cũ, tại sao chắc rằng họ sẽ giải được ở công ty mới?

• Nếu họ đã giải được rồi, thì thị trường có thể đã có sản phẩm tương tự → giá trị mới tạo ra không còn nhiều

• Nếu chỉ làm lại cái đã có → chỉ là tối ưu nhỏ, không phải tạo ra giá trị mới

Kết quả:
Doanh nghiệp vô tình tuyển người lặp lại, không phải người tạo ra khác biệt.

Thế giới thực sự cần gì?

Không phải thêm người “giải theo công thức”.

Mà cần:

• Người hiểu nguyên lý gốc

• Người biết tư duy linh hoạt

• Người có thể đối diện vấn đề chưa từng gặp

• Người dám nói “tôi chưa biết, nhưng tôi sẽ tìm cách”

Vấn đề lớn hơn

Rất nhiều người để title là UX hoặc Product.

Nhưng:

• Không viết

• Không chia sẻ góc nhìn

• Không thể hiện cách họ suy nghĩ

• Không chứng minh được cách họ giải quyết vấn đề

Vậy câu hỏi là:
Họ có thực sự có UX / Product thinking không?

Và cả phía tuyển dụng

Nhiều công ty cũng không khá hơn:

• Không đưa ra bài toán thực tế để đánh giá tư duy

• Không kiểm tra cách ứng viên tiếp cận vấn đề

• Chỉ lọc CV theo keyword, tool, kinh nghiệm

Nếu chỉ cần người làm theo công thức,
thì đó không phải Product hay UX.

Đó giống một đầu bếp làm theo công thức có sẵn.

Kết

UX và Product không phải là title.
Đó là cách bạn nhìn thế giới, cách bạn cư xử, và cách bạn giải quyết vấn đề mỗi ngày.

Tư duy UX, Product, cần nhiều hơn thế.